Bermverharding

Inleiding

De aanleg van bermverhardingen heeft in de afgelopen jaren een grote vlucht genomen. En zoals nu blijkt zeker niet ten onrechte. De provincie Overijssel heeft met haar grote inspanning met betrekking tot bermverhardingen haar gelijk aangetoond. De aanleg van wegbermverhardingen heeft geleid tot een spectaculaire afname van de éénzijdige ongevallen op de provinciale wegen.                                                                                                              Omdat de maatschappelijke prijs van een dodelijk ongeval ca. € 2.500.000,- bedraagt, is de investering in het voorkomen van deze ongelukken dan ook zeer te rechtvaardigen.                                                                                                                                                                                                                                                    Altena vervult in de ontwikkeling van wegbermsystemen een prominente rol. De kennis, opgedaan met de aanleg van wegbermverhardingen in allerlei omstandigheden, heeft geleid tot de ontwikkeling van diverse wegbermsystemen.                                                                                                                         De tot nu toe ontwikkelde systemen zijn vastgelegd in het RONA®bermverhardingsprogramma.

Trends

De nieuwe kijk op veilige wegbermen en het grote belang van duurzame systemen (ook onze overheid gaat duurzaam inkopen!) zullen haar weerslag hebben op de ontwikkelingen voor wegbermen, nu en in de toekomst.

  • Veilige wegbermen zijn niet alleen maatschappelijk, maar ook economisch van groot belang.
  • Duurzaamheidsaspecten zijn niet meer weg te denken. Deze kunnen voor wegbermen als volgt gerangschikt worden:
  • aanleg onderhoudsarme wegbermen met een lange levensduur
  • aanleg van systemen die sterk zijn en gemakkelijk worden opgenomen kunnen worden om daarna herlegd te worden
  • systemen die gemaakt zijn van materialen die het milieu zo min mogelijk belasten
  • systemen die de stabiliteit en de waterafvoer van de weg verbeteren, zodat ook de weg langer meegaat en minder onderhoud nodig heeft
  • Wegbermverhardingen als water- en luchtzuiveringconstructies. De trend zal zijn dat het water, dat vanaf de weg in de grond verdwijnt, schoner dient te worden. Rona® bermverhardingen kunnen functies vervullen voor CO2 binding, fijnstofafvoer, de binding van zware metalen, en als zoutbuffer.

Ontwerpcriteria

De onderzoeken die de provincie Overijssel in het verleden heeft uitgevoerd, gaven aan dat betonblokken met een aanlegbreedte van 80 cm. de meest effectieve wegbermverharding blijkt te zijn.

De ontwikkelingen van de Rona® bermverhardingen van Altena zijn op dit principe ingesteld. Hierbij zijn verbeteringen aangebracht in:

  • de stabiliteit
  • de waterdoorlatendheid
  • de geluidsbelasting
  • het onderhoud
  • de herlegbaarheid

Ook zijn in de Rona® bermverhardingen diverse milieucomponenten ingebracht zoals CO2 binding, waterbuffering en toepassing van reststoffen als grind en cementvervangers.

Belangrijke ontwerpcriteria van de Rona® bermverhardingen zijn:

  • de wegkantbehandeling met een oplegnok 
  • het fixeerde zandpakket van minimaal 3 cm. onder het blokkensysteem
  • de drukverdelende lagen door middel van geotextiel
  • de aanleg van de blokken in een verband haaks op de rijrichting
  • de onderlinge verbinding met in elkaar grijpend hol en dol

Afhankelijk van de draagkracht van de berm zal in het cunet een grondverbetering of een puinfundering kunnen worden aangebracht. In zeer slappe bermen kan het superlichte gerecyclede glas in de vorm van schuim worden aangebracht om zettingen te verminderen. De praktijk rondom de Rona® bermverhardingen leert echter dat met de juiste uitvoeringsmethodes extra funderingen overbodig zijn.

Aandachtspunten bij Rona® bermverhardingen

Bij de aanleg van Rona® bermverhardingen zijn een aantal aandachtspunten op te noemen die het slagen van een optimale bermverharding kunnen beïnvloeden.

  • Grondwerk:  Voorafgaand aan de aanleg van bermverharding is het wenselijk te hoog gelegen wegbermen zo te verlagen dat na de aanleg van de bermverharding de berm het gewenste profiel heeft.

Het cunet voor de bermverharding dient minimaal 15 cm. onder het peil van de (nieuwe) verharding te worden ontgraven en indien nodig te worden verdicht. In het cunet dient vervolgens minimaal 3 cm. zand te worden aangebracht en op een niveau van 12 cm. onder de wegkant te worden geprofileerd. Indien de bermen instabiel zijn is nader onderzoek gewenst om te bepalen of grondverbetering of het aanbrengen van een (lichtgewicht) fundering noodzakelijk is.

  • Wegkantbehandeling: De rand van de bestaande asfaltverharding dient zodanig behandeld te worden dat er een oplegnok ontstaat waarop de Rona® bermverhardingen als pendelplaat kan worden aangelegd. Deze nok dient 15 cm. onder de asfaltverharding te liggen. Uitkomend freesmateriaal wordt bij voorkeur (mits niet teerhoudend) onderin het cunet verwerkt. 
  • Rona® bermverhardingen: Voorafgaand aan het leggen van de blokken wordt afhankelijk van het bermverhardingstype een geotextiel HP90/90 of HP/90/90LL aangebracht. De Rona® bermverhardingen worden met de rechte zijde machinaal strak tegen de bewerkte asfaltverharding aangelegd. De elementen dienen bij aanleg minimaal 4 weken oud te zijn.
  • Afwerking: Al naar gelang worden de Rona® bermverhardingen gevuld met de reeds aanwezige bermgrond en/of met Rona®filtermaterialen en worden daarna ingezaaid.